نوزاد شما قبل از به دنیا آمدن ده هزار میلیارد سلول مغزی دارد که در طول زندگیش به آنها احتیاج خواهد داشت. مسیر ارتباطی میان این سلول ها با سرعتی شگرف در طی چند ماه اول زندگی نوزاد رشد می­کند.

فعالیت عصب های منتهی به مغز تا حدی رشد این مسیرها را تحریک می­کند. هرچه نوزاد شما تحریکات بیشتری از حواسش دریافت کند فعالیت عصب ها بیشتر می­شود و مسیرهای ارتباطی بیشتری میان سلول های مغز ایجاد می­شود. این کار به شکل گیری مغز کمک می­کند و ایجاد ارتباطات بیشتر به معنی بچۀ باهوشتر است.

به دلیل این که مغز نوزاد شما هنوز در حال رشد است توانایی قابل ملاحظه­ ای برای ساختن ارتباطات عصبی دارد که به آن پلاستیسیته(انعطاف پذیری) می­گویند. هرچه نوزاد شما بزرگتر شود مغزش کمتر انعطاف پذیر خواهد بود. 

ژن ها و تجربیات نوزاد با دنیای خارج در سنین اولیه، خلق و خو و شخصیت نوزاد را شکل می­دهند که تعیین کنندۀ چگونگی و میزان یادگیری او در دوران رشدش خواهد بود.

در واقع تحقیقاتی که در چند سال اخیر روی مغز انجام شده نشان می­دهد که ماه 2 و3 بارداری دورانی است که بیشترین تأثیر را در شکل گیریِ دوران بزرگسالی دارد.

نکاتی برای رشد هوش نوزاد:

شکل گیری مغز نوزادتان از دوران جنینی شروع می­شود یا همان دوران بارداری شما. از موادی که برای رشد مغزی کودک شما مضر است دوری کنید و مواد مغذی که برای رشد مغز کودک شما مفید است مثل اسید فولیک و روغن ماهی را به اندازه کافی مصرف کنید.

شما بخشی از رشد مغز کودکتان هستید. مغز کودک شما با احساس ایمنی و امنیت ساخته می­شود. همچنین فعالیت هایی مثل صحبت کردن، بازی کردن، در آغوش گرفتن، آواز خواندن که شما از انجام آن با کودکتان لذت می­برید، بیشترین تأثیر را بر رشد مغز او دارند. وقتی به کودکتان عشق می­ ورزید و از او مراقبت می­کنید او را باهوش می­کنید. 

اگر امکانش وجود دارد شیر خودتان را به کودک بدهید تا مطمئن شوید مواد مغذی که برای رشد مغزش لازم است به او می­رسد به علاوه با این کار عشقی که او لازم دارد تا احساس امنیت کند را به او می­دهید.

نگذارید کودکتان گریه ­اش شدید شود. استرس مغز کودک را انباشته از تاکسین ها می­کند که نورون ها را از بین می­ برند.

بازی هایی با کودکتان انجام دهید که مغز و حواس او را تحریک کند. بازی هایی انجام دهید که پایۀ مهارت های ریاضی او را شکل دهد.

برای کودکتان کتاب بخوانید. ممکن است او کلمات را متوجه نشود اما صدای محبت آمیز و تحریک بصری باعث می­شود که کتاب خواندن برای او تجربه­ای لذت بخش در طول دوران رشدش باشد.

هر کودکی منحصر به فرد است. گرچه بیشتر بچه ها مسیر رشدشان شبیه هم است اما بعضی ها سریعتر وارد یک مرحله می­شوند. بسیاری از بچه ها پیشرفت ذهنی و فیزیکیشان با هم برابر نیست.

کودک تازه متولد شدۀ شما برای همه چیز به شما وابسته است. سعی کنید با گذراندن زمان با او تا جایی که می­توانید او را بشناسید. خلق و خوی او را بشناسید- آیا او نسبت به لمس کردن برونگرا، خجالتی یا حساس است؟ ببینید چه چیزی او  را شاد و چه چیزی او را غمگین می­کند. اگر قادر باشید به نیازهای کودک به صورت مناسب پاسخ دهید به او احساس ایمنی و امنیت می­دهید.

بیشترین چیزی که بچه ها می­خواهند اسباب بازی نیست بلکه توجه شماست. کافی نیست که فقط با کودک در یک اتاق باشید، باید کودک را بغل کنید، با او صحبت کنید و ارتباطی قوی با او برقرار کنید.

کودک شما نیاز به تماس فیزیکی دارد. اگر شمادر سال اول  زندگی کودک آنچه نیاز دارد – مثل بغل کردن- را زیاد برای کودک انجام دهید او را لوس نمی­کنید. اگر سریع به او پاسخ دهید او را لوس نمی­کنید. کودکانی که در موقع پریشانی والدینشان به آنها توجه کنند نسبت به بچه هایی که این توجه را دریافت نمی­کنند زودتر یاد می­گیرند که خود را آرام کنند.

با کودکتان صحبت کنید. مطالعه ­ای که در سال 1995 انجام شد نشان داد که موفقیت تحصیلی و هوش بچه ها قویاً با تعداد کلماتی که در دوران نوزادی شنیده ­اند ارتباط دارد. همچنین کودکانی که در خانواده های ثروتمند هستند تا سن سه سالگی 30 میلیون لغت بیشتر از بچه های فقیر شنیده­ اند. همچنین مطالعه­ای که در pedriatrics چاپ شد نشان می­داد که مادران سه برابر بیشتر از پداران صحبت می­کنند. بتی ور، محقق، می­گوید که پدران باید برای باهوش شدن بچه ها بیشتر از این صحبت کنند.

وقتی صحبت می­کنید، آواز می­خوانید، چیزها را به کودکتان نشان می­دهید یا اجازه می­دهید آنها را لمس کند در واقع پایۀ رشد مهارت زبانی او را می­سازید. کودک با گوش دادن و جواب دادن با شما ارتباط برقرار می­کند.

وقتی با کودکتان صحبت می­کنید وانمود کنید حرف های او را متوجه می­شوید. طبق گفتۀ محققان دانشگاه ایوا و ایندیانا اینکه چگونه با کودکتان صحبت می­کنید هم ممکن است به همان اندازه که تعداد دفعات صحبت کردن با  او مهم است، مهم باشد. 

فقر می­تواند رشد مغزی کودک را متوقف کند اما اگر کودک را با عشق و توجه بزرگ کنید حتی ممکن است بتواند بر فقر و سایر ناهنجاری های اجتماعی فائق شود.

اتاق بچه باید جای خوابیدن، بازی کردن، رشد و یادگیری باشد. حداقل برای یک سال اتاق را دقیقاً به یک شکل نگه دارید. با این کار کودک شما احساس امنیت و «در خانه» بودن می­کند.در عین حال با ورود به هر مرحله از رشد کودک می­تواند در اطراف حرکت کند و چیزهای جدید را کشف کند.

طبق مطالعه­ای در سال 2015 که در گزارش آکادمی ملی علوم چاپ شد اگر کودک بعد از این که در طول روز چیزهایی می­ آموزد چرت بزند ممکن است این کار به کودک در حفظ اطلاعات در طول زمان کمک کند.

اسباب بازی های هوشمند به کودکتان بدهید. اسباب بازی هایی که مغز او را تحریک می­کند و می­سازد. 

به یاد داشته باشید که یادگیری واقعی از راه فعال بودن اتفاق می­افتد نه منفعل بودن. به همین دلیل است که دی وی دی ها و ویدیو هایی که کودکان منفعلانه آنها را تماشا می­کنند به درد نمی­خورند و حتی ممکن است آنها را کند ذهن تر کند.

برای کمک به یادگیری کودک کاری کنید که متعجب شود- طبق مطالعه ­ای در دانشگاه جان هاپکینز کودکان وقتی با موقعیت های غیرمنتظره روبرو می­شوند بیشتر علاقه دارند به کشف و جستجو بپردازند. آنها اشیا را امتحان می­کنند، بهم می­زنند یا به آنها ضربه می زنند تا متوجه شوند آنها چیستند. اشیا جدید را به کودک نشان دهید یا اشیا آشنا را به صورت ناآشنا درآورید تا علاقۀ بچه به یادگیری را ارضا کنید. بگذارید اشیا را بررسی کند تا تمایل شدیدش به یادگیری چیزهای جدید ارضا شود.

رونالد فرگسن، مدیر achievement gap initiative، پنج استراتژی ساده برای والدین کودکان 0 تا 3 سال برای رشد اولیۀ کودک دارد:

پاسخگویی از سر عشق و علاقه را به حداکثر و استرس را به حداقل برسانید

بسیار زیاد صحبت کنید، آواز بخوانید و ادا اطوار دربیاورید 

از بازی های عددی و ریتم استفاده کنید

مهارت های سه بعدی را یاد دهید

شوق یادگیری را در کودک بارور کنید

یاد دادن خواندن به کودکان ممکن است فکر خوبی برای شروع ادبیات نباشد. به جای آن برای او کتاب بخوانید، با او صحبت و بازی کنید.

برای مراقبت از بچه از حمایت سایر والدین استفاده کنید و تجربیاتتان را در مراکز اجتماعی یا وب سایت های کودکان با هم در میان بگذارید. برای کودک شما هم خوب است تا با بچه­ های دیگر باشد. 

همچنین نگاه کنید به فهرست بهترین اسباب بازی های آموزشی و ایده ها برای کودکان. شما می توانید از کارشناسان باتجربه آکادمی استعدادیابی نابغه پروران آینده کمک گرفته تا بهترین و مفید ترین راهنمایی ها در زمینه پرورش مهارتهای کودکانتان در هر سنی را دریافت دارید.